Przewodnik

Wszystko, co robi aplikacja, w kolejności, w jakiej najpewniej to spotkasz. Opisuje aplikację taką, jaka jest dzisiaj: gdzie czegoś celowo nie ma, mówi to wprost, zamiast zostawiać Cię z szukaniem.

Sejfy: gdzie mieszkają Twoje notatki

Sejf to jeden folder na Twoim własnym dysku: Google Drive, OneDrive albo folder w kanale Teams na koncie służbowym. Pergalino czyta i zapisuje pliki w nim, a nigdzie indziej nie trzyma nic swojego. Usuń aplikację ze swojego życia, a folder będzie dokładnie tym, czym był: plikami .md, obrazami, PDF-ami.

Dodaj jeden w Ustawieniach → Sejfy albo z paska bocznego, gdy żaden nie jest otwarty. Google Drive otwiera własny wybierak Google; OneDrive otwiera przeglądarkę folderów. Można mieć otwartych kilka sejfów naraz, z obu usług, i pojawiają się jako osobne drzewa w jednym pasku bocznym z jednym polem wyszukiwania dla wszystkich.

Każdy sejf trzyma własne ustawienia w ukrytym folderze .drivenote wewnątrz siebie: słownik właściwości, kolory plików, ulubione i to, które pliki były otwarte. To właśnie czyni sejf przenośnym między urządzeniami i dlatego nic o jednym sejfie nie trafia do drugiego. Ustawienia → Sejfy zawierają też Wczytaj ponownie (przeczytać folder od nowa), Sprawdź zakres (co aplikacja naprawdę może zobaczyć) i Usuń z paska bocznego, co przestaje wyświetlać folder i niczego nie rusza na Twoim dysku.

Okno

Dwa paski boczne wokół notatek. Każdy trzyma panele, które można przeciągać między nimi, a każdy panel jest kartą: Pliki, Ostatnie, Szukaj, Ulubione, Wszystkie właściwości, Tagi, Zadania, Historia i Graf. Układ jest zapamiętywany osobno na każdym urządzeniu. Właściwości notatki i jej powiązania nie są panelami: rozwijają się nad tekstem i pod nim, tam gdzie jest notatka.

• Karty i panele. Każdy otwarty plik jest kartą; przeciągnij jedną na krawędź edytora, żeby podzielić, a podzielony panel może mieć własne karty. Kartę przypina się z jej menu kontekstowego albo podwójnym kliknięciem, a przypięta karta przeżywa każde zamykanie, które nie wskazuje jej z nazwy.
• Otwarte zostaje tylko kilka ostatnich plików. Domyślnie dziesięć, ustawiane w Ustawieniach → Układ. Nic niezapisanego, przypiętego ani widocznego nie zostaje zamknięte z powodu limitu, a panel Ostatnie jest drogą powrotną do tego, co zostało.
• Wstecz i naprzód idą ścieżką, którą przeszedłeś — dwie strzałki w nagłówku, Mod+[ i Mod+] albo dolny pasek na telefonie. Ostatnie odpowiadają na inne pytanie: co było otwarte ostatnio.

Pisanie

Notatki to Markdown. Edytor ma dwa tryby, przełączane na pasku samej notatki: podgląd na żywo, gdzie nagłówki, pogrubienia, linki, tabele, ramki i linijki zadań wyświetlają się w trakcie pisania, a składnia chowa się w wierszach, w których nie jesteś; oraz Markdown, czyli plik dokładnie taki, jaki leży na dysku, z numerami wierszy. W żadnym z nich nic nie jest zmyślane: to, co piszesz, jest tym, co zawiera plik.

• Pasek formatowania unosi się nad zaznaczeniem, a na telefonie dokuje nad klawiaturą: pogrubienie, kursywa, nagłówki, listy, cytaty, kod, zakreślenie, zadania i aparat.
• Linki pisze się w okienku, przez Mod+K albo przycisk ↗ na pasku, wypełnionym z góry tym, w czym stoi kursor. Kliknięcie linku otwiera go; w widoku Markdown wymaga to Ctrl/Cmd, bo tam tekst jest źródłem, po które przyszedłeś.
• Tabele, ramki i bloki kodu wyświetlają się w podglądzie na żywo, kod z podświetlaniem własnego języka. ==zakreślenie== też działa, co nie jest ani CommonMarkiem, ani Markdownem GitHuba, ale tym, co piszą inne aplikacje do notatek.
• Wklejenie ze strony internetowej zachowuje formatowanie, przerobione na Markdown. Mod+Shift+V wkleja czysty tekst, a Ustawienia → Edytor zamieniają, które z nich jest domyślne.
• Notatkę można zablokować przed pisaniem, wpisując readonly: true w jej właściwościach. Zapisywanie i blok właściwości zostają czynne, żebyś zawsze mógł ją odblokować: zamek, którego klucz nie działa, to pułapka, a nie zamek.

Linki, tagi i osadzenia

• [[wikilinki]] podpowiadają się w trakcie pisania, po notatkach i plikach: podlinkowany arkusz albo PDF otwiera się jak notatka. Link do czegoś, czego jeszcze nie ma, jest oznaczony, a panel powiązań proponuje to utworzyć.
• Linki zwrotne i prawie-trafienia. Pod każdą notatką: co tu prowadzi, a potem linki, których prawie nie zrobiłeś — linki w pustkę, niepowiązane wzmianki pokazane ze swoim zdaniem i notatki, które graf stawia obok.
• #tagi to plakietki w tekście i w bloku właściwości. Wpisane # podpowiada z tagów, których sejf już używa, i właśnie dzięki temu #Energia i #energia przestają być dwoma tagami. Kliknięcie szuka danego tagu. Panel Tagi wypisuje je wszystkie z liczbami, wraz z tagami zagnieżdżonymi.
• Osadzenia. ![[Notatka]] wyświetla tę notatkę w tej; ![[Arkusz]] wyświetla plik Google we własnej ramce; PDF rysuje się jako strona. Napisz !-[[Notatka]], a karta zaczyna zwinięta — stan jest w tekście, więc podróżuje razem z notatką. Pola wyboru na karcie da się odhaczyć, a Edytuj na karcie daje Ci prawdziwy edytor bez opuszczania strony.

Pliki, foldery i załączniki

• Drzewo to folder. Kliknij wiersz prawym przyciskiem (na telefonie długie przytrzymanie albo przycisk ⋯ na nim), żeby dostać Nowa notatka, Nowy folder, Nowa tablica, Nowa lista, Skanuj dokument, Zmień nazwę, Przenieś do folderu, kolor i Do kosza. Strzałka po lewej stronie folderu otwiera go i zamyka.
• Notatki folderu. Notatka nazwana jak jej folder — Dom/Dom.md — jest własną stroną tego folderu: kliknięcie folderu ją otwiera, a kropka w drzewie mówi, że istnieje. Nic nie jest w tym celu zapisywane; nazwa jest całym mechanizmem, więc Obsidian i Drive widzą to samo.
• Kolory. Pokoloruj wiersz z jego menu albo napisz reguły w Ustawieniach → Pliki: według nazwy, ścieżki albo typu pliku, wygrywa pierwsza pasująca. Reguły mieszkają w sejfie, więc idą za notatkami na Twoje inne urządzenia.
• Załączniki. Przeciągnij albo wklej plik do notatki, albo użyj /attach. Zostanie wgrany do sejfu — domyślnie do _attachments obok notatki, konfigurowalnie per sejf — a link zostanie napisany za Ciebie. Obrazy i PDF-y widać na miejscu.
• Przenoszenie i wyrzucanie zabierają załączniki ze sobą. Przenieś do folderu proponuje zabrać własne pliki notatki i tak czy inaczej poprawia linki; kosz proponuje to samo. Plik, do którego prowadzą dwie notatki, nie należy do żadnej z nich, więc zostaje na miejscu.
• Połącz obrazy w PDF. Zaznacz kilka obrazów w drzewie, kliknij prawym przyciskiem, a staną się jednym PDF-em w kolejności, którą ustalisz. Oryginały zostają tam, gdzie są.

Skanowanie papieru

/scan w notatce, aparat na pasku formatowania telefonu albo Skanuj dokument na folderze. Kamera znajduje stronę, obrysowuje ją i sama robi zdjęcie, gdy obrys znieruchomieje; rogi da się przeciągnąć, jeśli je pomyliła. Kilka stron staje się jednym PDF-em albo obrazem na stronę — oba są proponowane na ekranie przeglądu, i tam też strony da się przestawić.

Nazwa bierze się z papieru: pierwszą stronę czyta własne rozpoznawanie tekstu Drive'a, a plik dostaje nazwę od linijki, która brzmi jak tytuł, w ostateczności od daty. To, co skan wpisuje do notatki, jest osadzeniem, więc widać stronę, a nie nazwę pliku.

Gmail: poczta jako notatki

Etykieta w Gmailu może być wejściem do sejfu. Nadaj wątkowi etykietę Pergalino, a stanie się notatką w folderze przychodzących sejfu; odłóż notatkę, a etykieta pójdzie za nią. Synchronizacja jest wyłączona, dopóki jej nie włączysz, należy do jednego sejfu i nigdy niczego w Gmailu nie usuwa, nie wysyła ani nie archiwizuje.

Włączenie: Ustawienia → Gmail, wybierz sejf, włącz. Za pierwszym razem aplikacja poprosi o zgodę na dostęp do Gmaila; Google pokaże swój ekran raz, a synchronizacja ruszy, gdy tylko wrócisz. Obserwowana etykieta to Pergalino, chyba że wybierzesz tam inną nazwę.

• Wątek z etykietą Pergalino pojawia się w folderze przychodzących, tym, który Ustawienia → Pliki nazywają folderem nowych notatek. Wątek z Pergalino/Obszary/Kuchnia trafia prosto do Obszary/Kuchnia, a brakujący folder zostaje utworzony. Notatka zawiera temat, nadawcę, każdą wiadomość jako sekcję i link do wątku w Gmailu; załączniki trafiają do folderu załączników i są z niej podlinkowane.
• Przeniesienie notatki przenosi etykietę: przeciągnij ją do Obszary/Kuchnia, a wątek w Gmailu dostanie Pergalino/Obszary/Kuchnia, z utworzonymi etykietami nadrzędnymi, żeby Gmail pokazał je zagnieżdżone. Z powrotem w przychodzących, i znów jest po prostu Pergalino. Nie ma znaczenia, gdzie nastąpi przeniesienie: w aplikacji, na innym urządzeniu czy w samym Drive. Jeśli w międzyczasie wątek dostał też inną etykietę w Gmailu, wygrywa Gmail.
• Odpowiedzi dopisują się na końcu notatki, każda raz, pod tym, co sam w niej napisałeś. Cytowana historia, którą ciągnie za sobą każda odpowiedź, jest pomijana, bo wcześniejsze wiadomości już tam są.
• Przeniesienie notatki do kosza zdejmuje z wątku etykiety Pergalino i zostawia pocztę w spokoju. Zdjęcie etykiety w Gmailu kończy synchronizację tego wątku i zostawia notatkę w spokoju.
• Zmiana nazwy etykiety w Ustawieniach zmienia ją też w Gmailu, razem ze wszystkimi etykietami pod nią, więc każdy wątek zachowuje swój folder.
• Jak często ustawisz w Ustawienia → Gmail → Częstotliwość synchronizacji: co minutę, co 5 lub 15 minut, co godzinę albo tylko przez Synchronizuj teraz. Każdy przebieg widać w Ustawienia → Aktywność, a te, które coś zmieniły, mówią co.

Właściwości

Blok nad każdą notatką to jej frontmatter, pokazany jako wiersze, a nie jako YAML. Drive dostarcza utworzono i zmieniono; cała reszta jest Twoja.

• Sejf ma słownik. Nazwy deklaruje się raz w Ustawieniach → Właściwości, a notatka wybiera z nich. To właśnie powstrzymuje jedną notatkę przed mówieniem due, następną Termin, a trzecią deadline, tak że nikt tego nie zauważa. Jest to proponowane, nigdy wymuszane: notatka, która już nosi niezadeklarowaną nazwę, zachowuje ją.
• Siedem rodzajów, każdy wybrany dlatego, że jest innym elementem sterującym, a nie inną regułą sprawdzania: tekst, liczba, pole wyboru, wybór pojedynczy, wybór wielokrotny i dwa, które biorą swoje opcje z folderu — jedna notatka z Osoby albo kilka. Wartość z folderu zapisuje się jako [[link]], więc pojawia się w linkach zwrotnych i w grafie.
• Dwie właściwości pochodzą od aplikacji i są proponowane w każdym sejfie: view, które rysuje notatkę jako tablicę albo listę, oraz readonly, które blokuje jej tekst. W wybieraku są oznaczone jako app, a w chwili gdy Twój sejf sam zadeklaruje którąś z nich, jest ona Twoja.
• Wszystkie właściwości w pasku bocznym wypisują każdą nazwę, której sejf naprawdę używa, z liczbami, i proponują przyjąć te, których nikt nie zadeklarował.

Zadania

Zadanie to linijka: - [ ] Zadzwonić do Hansa. Pergalino rysuje ją jako kartę i pozwala dodać resztę wskazywaniem, ale zapisuje ten sam czysty tekst, który czyta wtyczka Tasks z Obsidiana — termin to 📅 2026-05-15, priorytet to strzałka, i nic nie jest przechowywane nigdzie indziej.

• W linijce zadania @ wybiera datę, ! priorytet, a % status; /due, /priority i /status robią to samo z dowolnego miejsca. Pole daty rozumie dzisiaj, piątek, za 3 dni, 3d, +2w, następny tydzień, koniec miesiąca, 15.9 oraz samo 25 jako dzień tego miesiąca.
• Enter kontynuuje listę świeżym polem wyboru, niezależnie od statusu wiersza powyżej, a nowe zadanie ląduje po wszystkim, co wisi pod bieżącym. Shift+Enter pisze linijkę opisu: wcięte wiersze pod zadaniem są jego własnym tekstem, co Markdown i tak przez nie rozumie.
• Statusy to te cztery, które ma ten dialekt: do zrobienia, zrobione, [/] w toku i [-] anulowane. Odhaczenie pola wstawia datę ukończenia dokładnie tak samo jak wybierak.
• Panel zadań zbiera każde zadanie z każdego otwartego sejfu, pogrupowane według terminu, priorytetu, notatki, sekcji, tagu albo statusu, z polem filtra, które przeszukuje opis i tekst pod nim. Wiersz otwiera notatkę w tym miejscu; odhacza się w notatce, gdzie mieszkają zapisywanie i scalanie.
• Ukryj ukończone zadania w menu samej notatki zwija skończone poza widok, nie ruszając pliku.

Tablice

Tablica to notatka z view: kanban we właściwościach, plus group: i filter:. Rysuje inne notatki jako karty w kolumnach. Wyjmij te klucze, a znów jest notatką.

• Kolumny to zadeklarowane opcje właściwości — słownik, a nie te wartości, które akurat istnieją — z kolumną na notatki bez wartości i jedną na wartości, których nikt nie zadeklarował. group: folder grupuje zamiast tego według folderu, w którym leży każda notatka, i tam upuszczenie przenosi plik.
• Filtr to język wyszukiwania, ten sam, którym mówi pole wyszukiwania. Utworzona z menu kontekstowego folderu, tablica zaczyna odfiltrowana do tego folderu.
• Karty mogą nieść właściwości i podgląd — cardProperties: [due, owner] i cardPreview: none|small|medium|large. Karty są w kolejności nazw; tablica to widok na notatki należące do czyjegoś porządku, więc nie ma ręcznego sortowania do zapamiętania.
• Upuszczenie zapisuje własną notatkę karty. Najpierw czyta ją ponownie, odmawia takiej, która jest otwarta z niezapisanymi zmianami, i potem indeksuje na nowo.

Listy i listy zakupów

view: checklist rysuje te same linijki - [ ] jako gęstą listę zamiast kart zadań: bez terminów, bez przycisków priorytetu, kupione pozycje przygaszone i przekreślone. Nowa lista na folderze pisze ją za Ciebie.

• Wpisywanie pozycji podpowiada te, których już używałeś, najczęstsze najpierw, bez tych, które już są na liście. Słownik trzymany jest w sejfie, a nie w notatce, więc lista na przyszły tydzień zaczyna, wiedząc wszystko, a tę z zeszłego można wyrzucić.
• Uzupełnia się sama. Zapisanie listy dodaje jej pozycje; odhaczenie jednej liczy ją, i to układa kolejność podpowiedzi. Dwie pisownie tej samej rzeczy są łączone, wraz z ilością na początku: 2 mleko i mleko to jedna pozycja.
• Ustawienia → Listy pokazują cały słownik per sejf wraz z licznikami i usuwają pozycję, która ma przestać być podpowiadana. Niczego nie da się tam dodać: pozycja zdobywa swoje miejsce, będąc wpisaną na listę.
• Druga lista trzyma własne słowa. Dopisz list: packing obok widoku, a ta notatka czerpie z własnego słownika, więc paszport nigdy nie zostanie podpowiedziany w supermarkecie.
• Pozycje list trzymają się z dala od panelu Zadania. „Mleko” nie jest otwartym zadaniem w sensie, o który ten panel pyta.

Znajdowanie rzeczy

• Wyszukiwanie obejmuje tytuł, ścieżkę, treść i tagi każdej notatki w każdym otwartym sejfie, a ostatnie wpisane słowo trafia po przedrostku. Kliknięcie wyniku skacze do wiersza i podświetla go na chwilę.
• Język zapytań: "dokładna fraza", tag:dom (wraz z tagami zagnieżdżonymi), path:Projekty/, property:status dla notatek, które w ogóle ją mają, property:status=draft dla wartości, prop: jako forma skrócona i -wykluczenie, żeby pominąć trafienia.
• Paleta poleceń to Mod+Shift+P — albo pociągnięcie z góry ekranu na telefonie. Jest w niej wszystko, co aplikacja potrafi, ze skrótem obok. Mod+P to krótsze pytanie: otworzyć plik po nazwie.
• Graf rysuje cały sejf, w panelu bocznym albo przez środek. Uspokaja się i zatrzymuje, więc pozostawiony otwarty nie grzeje telefonu.
• Ulubione to pliki z gwiazdką, trzymane w sejfie, więc idą za Tobą między urządzeniami.

Zapisywanie, synchronizacja i historia

• Zapisuje się przez Mod+S albo automatycznie chwilę po tym, jak przestaniesz pisać, jeśli włączysz autozapis w Ustawieniach → Edytor. Karta z niezapisaną pracą pokazuje kropkę i nie da się jej zamknąć przez przypadek.
• Zmiany z Twoich innych urządzeń przychodzą same. Czysta notatka wczytuje się na nowo; notatka, którą właśnie edytujesz, jest scalana, i tylko prawdziwa kolizja zatrzymuje się z pytaniem — Zobacz obie, Zostaw moją albo Weź tamtą. Nic nie nadpisuje wersji roboczej z własnej inicjatywy.
• Historia wersji w prawym pasku bocznym wypisuje wersje pliku z Twojego dysku, pokazuje porównanie i przywraca wybraną. To historia dostawcy, a nie kopia, którą trzyma ta aplikacja.
• Offline raz wczytany sejf pozostaje czytelny i przeszukiwalny, a sama aplikacja startuje ze swojej pamięci podręcznej. Zapisy czekają na sieć.
• Co aplikacja właśnie robi, widać na pasku stanu, a na telefonie na pasku samej notatki, dopóki to trwa. Ustawienia → Aktywność wypisują wszystko, co działa teraz, co działało od otwarcia tej karty i każde uruchomienie, które coś zmieniło albo się nie udało.

Na telefonie

Dodaj stronę do ekranu głównego, a zachowuje się jak aplikacja: startuje z własnej pamięci podręcznej, ma własny magazyn i nie ma ramki przeglądarki. Układ zmienia się wraz z ekranem, a nie z szerokością okna, i Ustawienia → Układ mogą go przełamać.

• Przy otwartej notatce na każdym końcu jest pływający pasek zamiast nagłówka, paska notatki i paska stanu. Oba usuwają się na bok, gdy przewijasz w dół, i wracają przy każdym ruchu w górę — i zostają na miejscu, dopóki aplikacja pracuje, więc długie wczytywanie sejfu nigdy nie jest niewidzialne.
• Panele boczne to szuflady nad notatką; otwierają je dwa przyciski na pasku notatki. Jeden dokument naraz, więc nie ma paska kart: liczba na dolnym pasku otwiera listę tego, co jest otwarte, wraz ze znacznikami niezapisanego.
• Długie przytrzymanie to kliknięcie prawym przyciskiem, a każdy wiersz ma też przycisk ⋯. Menu otwierają się jako arkusz od dołu ekranu.

Ustawienia

Dwa zakresy, i ta różnica jest zamierzona. Ustawienia urządzenia — motyw, wielkość pisma, szerokość wiersza, tryb widoku, autozapis, częstotliwość odpytywania, skróty klawiszowe — dotyczą ekranu, przy którym siedzisz, i każde urządzenie ma własne. Ustawienia sejfu — słownik właściwości, kolory plików, folder załączników, ulubione, słowa list — dotyczą notatek, więc podróżują razem z nimi.

• Wygląd — motyw, wielkość pisma w edytorze, szerokość wiersza.
• Edytor — tryb widoku, autozapis i jego opóźnienie, format wklejania.
• Sejfy — dodać, wczytać ponownie, sprawdzić zakres, usunąć.
• Właściwości — słownik sejfu i jego typy.
• Pliki — kolejność sortowania, reguły kolorów, folder załączników, gdzie ląduje nowa notatka.
• Gmail: czy etykieta w Gmailu zasila ten sejf, która, i jak często.
• Listy — słowa, które podpowiada każda lista.
• Synchronizacja — jak często pytać o zmiany i które konto jest zalogowane.
• Układ — jaki kształt rysować, ile plików zostaje otwartych, czy bloki nad notatką i pod nią zaczynają zwinięte.
• Skróty — każde przypisanie i te, które zmieniłeś.
• Magazyn — co jest trzymane w tej przeglądarce, wraz ze sposobem wyczyszczenia każdej rzeczy.
• Aktywność — co działa i co działało.
• O programie — wersja, pobrania na komputer i przeładowanie, które czyści wszystkie pamięci podręczne.

Skróty klawiszowe

Mod to Cmd na Macu i Ctrl gdzie indziej. Każdy z nich da się zmienić w Ustawieniach → Skróty, a paleta poleceń pokazuje bieżące przypisanie obok każdego polecenia.

• Mod+Shift+P — paleta poleceń
• Mod+P — otworzyć plik po nazwie
• Mod+Shift+F — przeszukać wszystkie notatki
• Mod+, — ustawienia
• Mod+S — zapisać
• Mod+[ i Mod+] — wstecz i naprzód
• Mod+B i Mod+Alt+B — lewy i prawy pasek boczny
• Mod+G — graf
• Mod+1, Mod+2 — nagłówek 1, nagłówek 2
• W edytorze: Mod+B, Mod+I, Mod+E — pogrubienie, kursywa, kod
• Mod+K w edytorze — napisać link
• Mod+Shift+V — wkleić na odwrót
• [[, #, / — uzupełnić link, tag, polecenie
• @, !, % w linijce zadania — termin, priorytet, status
• Esc — zamyka to, co jest otwarte nad notatką

Ograniczenia, które warto znać

• Wczesny dostęp jest tylko z zaproszenia, a ekran zgody Google jest w trybie testowym, dopóki aplikacja prosi o pełny zakres Drive. Znaczy to, że wszyscy zatwierdzają na nowo mniej więcej raz w tygodniu, jednym dotknięciem, i że każdy użytkownik musi zostać dopisany ręcznie.
• Pliki Google należą do Google. Dokument albo Arkusz jest oprawiany z Drive i tam edytowany; nic nie jest konwertowane. Aplikacja na komputer jest wyjątkiem: tam ramka jest edytowalna na miejscu.
• Aplikacje na komputer to macOS na Apple Silicon i 64-bitowy Windows. Nie ma wersji na Maca z Intelem ani na Linuksa, a iPad przedstawia się jako Mac i nie uruchomi nic z tego — tam dodaj stronę do ekranu głównego.
• Sejf jest wczytywany raz, zanim wyszukiwanie będzie kompletne. Przy kilku tysiącach notatek za pierwszym razem trochę to trwa; aplikacja mówi, jak daleko doszła, i wyszukiwanie też to mówi, zamiast twierdzić, że nie ma czego znaleźć.
• Synchronizacja z Gmailem działa, gdy aplikacja jest otwarta. Żaden serwer nie czyta Twojej poczty w tle, więc etykieta nadana, gdy wszystkie urządzenia są zamknięte, zostanie uwzględniona, gdy któreś z nich następnym razem otworzy Pergalino.

Jeśli coś tutaj nie zgadza się z tym, co widzisz, rację ma aplikacja, a ta strona została w tyle: powiedz o tym, a zostanie poprawiona.